Je teef is ineens onrustig, piept meer dan normaal of sleept speelgoed door het huis. Misschien beschermt ze bepaalde spullen alsof het pups zijn, of zie je zelfs melk uit haar tepels komen. Dat kan best verwarrend zijn, zeker als je denkt: ze is toch helemaal niet zwanger?
In veel gevallen is er sprake van schijnzwangerschap. Een veelvoorkomend verschijnsel bij niet-gesteriliseerde teven, dat vaak meer impact heeft dan we in eerste instantie denken.
Wat is schijnzwangerschap precies?
Schijnzwangerschap ontstaat meestal 6 tot 10 weken na de loopsheid. Door hormonale veranderingen “denkt” het lichaam van de teef dat ze drachtig is, terwijl dat niet zo is.
Dit is geen aanstellerij en ook geen gedrag dat je hond bewust kiest. Het is een puur hormonaal proces, waarbij het lichaam overschakelt naar een zorgmodus alsof er pups op komst zijn.
Loopsheid of schijnzwangerschap: wat is het verschil?
Tijdens de loopsheid verandert het gedrag van een teef vaak al. Ze kan wat aanhankelijker zijn, sneller geïrriteerd raken of minder goed luisteren. Dat hoort bij deze fase en zakt meestal vanzelf weer weg.
Schijnzwangerschap ontstaat juist ná de loopsheid. Op het moment dat je zou verwachten dat alles weer normaal wordt, blijft het lichaam signalen afgeven alsof er een zwangerschap gaande is.
Het verschil zit dus vooral in het moment én het type gedrag.
Bij loopsheid zie je tijdelijke veranderingen.
Bij schijnzwangerschap zie je gedrag dat duidelijk gericht is op nestelen, beschermen en zorgen.
Welke symptomen kun je zien?
De verschijnselen van schijnzwangerschap kunnen per hond sterk verschillen. Bij de ene teef blijft het bij wat extra aanhankelijkheid, terwijl een andere hond er duidelijk onder lijdt.
Zo realiseerde ik me achteraf dat mijn eigen hondje geen “gewone loopsheidskwaaltjes” had, maar duidelijk schijnzwanger was. Iedere keer een paar weken na haar loopsheid begon ze fanatiek schoenen door het hele huis te verzamelen. Van slippers tot laarzen: alles verdween in haar mand. Daar maakte ze zorgvuldig een nestje van, waarna ze er bijna voortdurend bij ging liggen. Probeerde je iets weg te halen, dan reageerde ze beschermend en diep verontwaardigd.
Dat gedrag hoorde niet bij haar loopsheid zelf, maar was een typisch voorbeeld van schijnzwangerschap.
Veelvoorkomende symptomen zijn onder andere:
- Nesteldrang: het verzamelen van speelgoed, schoenen, dekens of andere voorwerpen
- Beschermend gedrag over deze ‘pups’
- Meer onrust of juist teruggetrokken gedrag
- Extra aanhankelijkheid of juist prikkelbaarheid
- Veranderingen in eetlust
- Hijgen of piepen zonder duidelijke aanleiding
- Gezwollen melkklieren of melkproductie
Voor je hond voelt dit heel echt. Haar lichaam staat volledig in de zorgstand.
Is schijnzwangerschap gevaarlijk?
Meestal is schijnzwangerschap niet direct gevaarlijk, maar het kan wel belastend zijn. Zowel lichamelijk als mentaal. Bij duidelijke melkproductie kan er bijvoorbeeld een verhoogd risico zijn op ontstekingen van de melkklieren. Ook langdurige onrust of stress kan invloed hebben op het gedrag en welzijn van je hond.
Daarom is het belangrijk om schijnzwangerschap serieus te nemen en je hond hierin te begeleiden.
Wat kun je als eigenaar doen?
Hoewel schijnzwangerschap een hormonaal proces is dat je niet zomaar kunt stoppen, kun je je hond wél helpen om deze periode zo prettig mogelijk door te komen.
Het begint bij begrip. Je hond doet dit niet expres en heeft geen controle over wat haar lichaam haar laat voelen. Straf of corrigeer het gedrag daarom niet, maar kijk wat ze nodig heeft.
Wanneer je merkt dat je hond voorwerpen verzamelt en deze als pups behandelt, kan het helpen om deze rustig weg te halen op een moment dat ze afgeleid is. Zo voorkom je dat het nestgedrag steeds verder wordt versterkt. Doe dit zonder strijd en zonder haar te forceren.
Structuur en rust zijn in deze periode extra belangrijk. Vaste wandelmomenten, voldoende slaap en voorspelbaarheid helpen je hond om minder in haar hormonale onrust te blijven hangen. Lichte beweging kan helpen om spanning kwijt te raken, maar overprikkel haar niet.
Blijf je hond goed observeren. Zie je duidelijke melkproductie, lijkt ze pijn te hebben of merk je dat ze echt niet tot rust komt? Neem dan contact op met de dierenarts om te overleggen.
Merk je dat het gedrag van je hond rondom schijnzwangerschap steeds terugkomt of dat ze zichtbaar moeite heeft om tot rust te komen? Dan kan begeleiding helpen.
Als hondengedragstherapeut kijk ik niet alleen naar het gedrag zelf, maar ook naar wat jouw hond op dat moment nodig heeft om zich weer veilig en ontspannen te voelen.
En sterilisatie dan?
Sterilisatie kan schijnzwangerschap voorkomen, maar het moment waarop dit gebeurt is belangrijk. Te vroeg steriliseren, bijvoorbeeld tijdens of vlak na een schijnzwangerschap, kan klachten juist verergeren.
Bespreek dit daarom altijd goed met je dierenarts en kijk samen wat voor jouw hond het beste moment is.